السيد هبة الدين الشهرستاني ( مترجم : ميرزاده اهرى )

87

ما هو نهج البلاغة ( در پيرامون نهج البلاغه ) ( فارسى )

امام ( عليه السّلام ) است ، بر طرف سازد ، و ثابت كند كه سيد رضى چيزى از خود بر آن نيفزوده است ، موضوعى است كه هم اكنون آن را بيان مىداريم . زيرا ما گروهى از بزرگانى را كه صاحبان تأليف و تصنيف مىباشند براى شما خواننده مىشماريم ، كه خطبه‌ها و نامه‌ها امير مؤمنان ( عليه السّلام ) را پيش از تولد سيد رضى و پيدايش او در كتابهاى خود آورده‌اند ، و اين فصل را نيز بر فصل گذشته كه اسامى گرد آورندگان خطبه‌ها و نامه‌ها و سخنان آن حضرت را نگاشتيم ، اضافه مىكنيم : ما بر كتابهاى بسيار قديمى دست يافتيم كه مشتمل بر بسيارى از خطبه‌هاى امام امير المؤمنين ( عليه السّلام ) است ، و هيچ خطبه‌اى بدون سند يا اسناد مختلف فرو نگذاشته ، تا آنجا كه موجب اعتماد نفس گشته است ، اين كتابها به قرار زير است : ( 1 ) كتاب « كافى » تأليف محمد بن يعقوب كلينى ، متوفاى سال 328 مخصوصا « روضه كافى » كه در آن ده‌ها خطبه از خطبه‌هاى امام ( عليه السّلام ) را بطور روشن و با اسناد پيوسته آورده است ، و همچنين در نامه‌ها از آن حضرت روايت كرده است . ( 2 ) كتاب « التوحيد » تأليف شيخ صدوق محمد بن بابويه قمى ، متوفاى سال 381 ، در اين كتاب خطبه‌هاى زيادى راجع به توحيد و آنچه با توحيد بارى تعالى مناسبت دارد ، آمده است ، و همچنين در ساير كتابهايش ، از قبيل : « من لا يحضره الفقيه » و « امالى » و « مدينة العلم » ، و « الخصال » و « علل الشرائع » ، و « معانى الاخبار » و . . . بسيارى از خطبه‌هاى آن حضرت را نقل كرده است . ( 3 ) كتاب ارشاد ، تأليف شيخ مفيد محمد بن محمد بن نعمان ، متوفاى سال 413 در ابواب فضائل على ( عليه السّلام ) قسمت زيادى از